Villa Sandahl en de Pannon Wine Challenge

Afgelopen weekend vond in Pannonhalma de 14e Pannon Wine Challenge plaats. Zoals we weten, is het de belangrijkste wijncompetitie in Hongarije. Naast grote bekenden vielen ook enkele minder gerenommeerde wijnhuizen in de prijzen, zoals Villa Sandahl uit het Balatongebied. Twee van hun wijnen werden onderscheiden in de categorie Top Whites. Reden genoeg dus om Villa Sandahl eens voor het voetlicht te brengen. Als je wilt weten wie de andere prijswinnaars waren, kun je hier op de Engelstalige pagina van het evenement kijken. 

Vandalisme
Degenen die de Hongaarse kranten lezen, herinneren zich misschien nog wel dat een wijnboer uit Badacsony vorig jaar het slachtoffer was geweest van vernielingen in zijn wijngaard. Vandalen vernielden 2000 riesling-stokken van 30 jaar oud. Het nieuwsfeit vond - inderdaad - plaats bij Villa Sandahl.  Bij mijn weten zijn de daders nog niet gevonden.

Druiven

De Zweedse gebroeders Sandahl maken sinds 2004 wijn in Badacsony, aan de noordkust van het Balatonmeer. Ze doen dit naast hun hoofdbetrekking in Zweden, die niets met wijn van doen heeft.
Hun druivenstokken staan voor een deel in een 3,4 ha grote wijngaard met de naam Genesis, op een van de steilste hellingen van Badacsony. De belangrijkste druif die je hier vindt, is de riesling, oftewel rajnai rizling. Ten westen en ten noorden van de Genesis bevindt zich nog 6,6 ha aan wijngaarden waar je vooral riesling vindt, maar ook furmint (800 m2) en olaszrizling/welschriesling (2,4 ha).

Drink to get drunk

Niet alleen Christer en Thord Sandahl komen uit het buitenland. Hun oenoloog Fabien Stirn komt uit de Elzas en geldt daar als een van de belangrijkste wijnmakers. Het drietal heeft een wijnstijl uitgestippeld die te vergelijken is met die van de Grand Crus uit de Elzas. De wijnmaker van het huis is wel een Hongaar, zijn naam is Ambrus Bakó.
Het domein is niet ingesteld op het vinifiëren, dat wordt door Bence Laposa van Bazaltbor gedaan.
Mocht je meer willen weten over Villa Sandahl, kijk dan hier op hun website. Je vindt er veel technische informatie over het productieproces, maar ook aardige wetenswaardigheden. Wat te denken van de indeling van wijnconsumenten in bepaalde groepen, waaronder degenen die drinken om dronken te worden (Drink to get drunk)?

Proefnotities
En dit zijn de twee wijnen die een onderscheiding hebben gekregen op de Pannon Wine Challenge. Ze vielen in de categorie Top Whites.
De proefnotities komen van www.borranjongoblog.hu.

Cappuccino Oil 2011

Etiket van de Cappuccino Oil

Een 100% rizling van 30 jaar oude wijnstokken. 
De wat vreemde naam van de wijn werd een keer tijdens de pluk geboren. De bestuurder noemde de olie in zijn stilgevallen tractor "cappuccino oil". Ik weet niet hoe anderen erover denken, maar ik vind het etiket spuuglelijk.
De geur van de wijn is intens en wat zoetig, met sappig wit fruit, groene appel en een rooktoets. Ook in de smaak is de wijn intens, met eveneens sappig fruit van appel, perzik en druiven. Zeer ingetogen en verfijnde zuren. Een mooie, lange afdronk.

Magic Rain 2011

Etiket van de Magic Rain

Deze wijn heeft 3 maanden gegist en vervolgens 5 maanden op RVS gerijpt. Hij tintelt ietwat op de tong. Zoete, verleidelijke geuren met een rooktoets, klei, bloemen, druiven, golden delicious appelen. Een volle wijn, bijna dik, maar beslist elegant. Mooie, frisse zuren. De smaak is meer dan gemiddeld intensief, met bloemen en fruit die bij een riesling horen. Een wijn die geweldig in harmonie is. Prachtige afdronk. Een wijn die zegt „drink mij”. Een topriesling uit Hongarije.

Verkoopinformatie
Ik kan nauwelijks wachten tot ik deze wijnen zelf kan proeven. In Hongarije zijn ze onder meer te koop bij Bortársaság.
De Cappuccino Oil 2011 kost daar 5.800 forint / circa 19,95 euro.
De Magic Rain 2011 kost 6.800 forint / circa 23,40 euro.
In Nederland is de Cappuccino Oil 2011 te koop bij Lekkers uit Hongarije.

Fuxli (2)

Siller in Hongarije
Fuxli is dus een siller uit Szekszárd. Siller is niet heel populair in Hongarije. Een eeuw geleden was dat wel anders. Toen was 30% van alle wijnen van het type siller. In de loop der jaren verloor de wijn steeds meer van zijn populariteit. Een dieptepunt waren de jaren 1990. Toen kwam de rosé in zwang en was het gedaan met de lichtrode wijn. Tegenwoordig wordt hij nog wel gemaakt, maar de hoogtijdagen zijn allang voorbij.

Siller in het buitenland

Siller is niet een typisch Hongaars product. Hij wordt ook in andere landen gemaakt. In Oostenrijk en Duitsland wordt hij onder de naam Schilcher geproduceerd. In Catalonië en in Frankrijk, en dan met name in de omgeving van Roussillon, wordt hij ook gedronken, maar daar noemen ze hem 'rosé', of 'rosé met veel body'. En Bordeaux heeft zijn lichtrode 'clairet'. 


Gastronomie
Siller smaakt uitstekend bij Hongaarse gerechten met paprikapoeder, zoals kipgoulash (csirkepaprikás), paddenstoelengoulash (gombapaprikás) en in de ketel bereide goulashsoep (bográcsgulyás). Verder past hij goed bij gerechten van de grill, gebraden worst, gerechten met tomaat en rode pastagerechten. 

Etiketten

Om uitdrukking te geven aan hun samenwerking, hebben de Fuxli-producenten uit Szekszárd etiketten laten ontwerpen met hetzelfde karakter: een pentekening van een of meer vossen, ingekleurd met waterverf. Iedere vos geeft een eigenschap van de wijnmaker weer. Zo is Heimann afgebeeld als hedonist. Aardig zijn de etiketten op de achterkant van de fles. Daarop prijst de wijnmaker de Fuxli van zijn collega's aan.

Deelnemende wijnhuizen
Bortársaság heeft inmiddels pakketten van 6 verschillende Fuxli-wijnen op de markt gebracht. Dit jaar zijn ze afkomstig van Heimann, Merfelsz, Neimer, Németh, Tringa en Sebestyén. De drie andere wijnhuizen die Fuxli maken, zijn Posta, Hetényi en Márkvárt.
Ik heb die van Sebestyén eruit gelicht vanwege zijn donkere kleur en omdat het de favoriet is van De Beschaafde Alcoholist (A Művelt Alkoholista).

Sebestyén - Fuxli 2012

Deze Fuxli is een cuvée van 80% kékfrankos en 20% kadarka. De druiven hebben in houten gistingskuipen gegist, die voor rode wijn worden gebruikt. Deze wijn is na het verschijnen van de eerste bubbeltjes geperst en heeft daarna 3 maanden rijping gehad op houten vaten van 500 liter.
Zijn kleur neigt naar wijnrood en is donkerder dan die van de andere Fuxli's. 
In de neus aroma's van zwarte bessen. De geur is net als de smaak warm qua karakter. De wijn is rond en vol. 
De beschrijving komt van Bortársaság, alwaar de wijn 1.750 forint kost.

Fuxli (1)

Szekszárd heeft sinds twee jaar zijn eigen karakteristieke wijn: Fuxli. Ook wel bekend als Fuchsli, fikszli of fixli. Inderdaad, het Duitse woord Fuchs (vos) hoor je erin terug. Dat is niet toevallig. De wijn heeft zijn naam te danken aan zijn (min of meer) vosrode kleur. Nee, denk nu niet aan een rosé. Fuxli is een siller, een type wijn die donkerder is dan rosé en lichter dan rode wijn.
Zoltán Heimann uit Szekszárd maakt al jaren Fuxli, alleen schreef hij het als Fuchsli. Want zo werd siller door de Schwaben in de provincie genoemd. Twee jaar geleden maakte de wijnmaker zijn collega's uit Szekszárd enthousiast voor de productie van dit wijntype. De Fuchsli werd vervolgens omgedoopt tot Fuxli en voilà ... in 2013 vinden we alweer negen verschillende Fuxli-wijnen op de markt. Wijnen uit een fles met schroefdop en met een duidelijk herkenbaar etiket. Allemaal fris en fruitig en allemaal uit Szekszárd.

Eugenio

Als je wilt weten hoe siller er uitziet, kun je op het internet onder de term siller zoeken naar plaatjes. Dat is lachen, want je krijgt dan een scherm vol met een of andere spierkolos die naar de naam Eugenio Siller luistert. Leuk als je ervan houdt, maar veel heb je er niet aan.  
Ik zei het al: Fuxli is donkerder dan een rosé. De kleur kan heel divers zijn. Die van Heimann heeft bijvoorbeeld een zalmkleur en die van Sebestyén is wijnrood.  

Vinificatie
Wijnhuizen die Fuxli willen maken, moeten zich aan de opgestelde regels houden. Zo moet de basis van de wijn altijd kékfrankos en/of kadarka zijn. Je mag ook andere druiven toevoegen, wat sommigen dan ook doen. Zo bevat de Fuxli van Heimann ook merlot. 
Belangrijk is dat de wijn fris en fruitig is. Dat heeft natuurlijk consequenties voor de vinificatie. De druiven worden 12- 48 uur ingeweekt, waardoor de wijn zijn typisch lichtrode of, zo je wilt, voskleur krijgt. Hierna kan persing plaatsvinden, de gisting en vervolgens de rijping. De malolactische gisting wordt aanbevolen, en het alcoholgehalte mag niet hoger worden dan 13°.

Varianten

Het raamwerk voor de vinifacatie ligt dus vast, daarbinnen kunnen de wijnhuizen hun eigen type Fuxli maken. Ze kunnen bijvoorbeeld de wijn laten gisten in houten kuipen of in RVS tanks. Rijping kan plaatsvinden op hout, RVS of wat de boer maar wil. Binnen de kaders is dus veel mogelijk, als de hoofdregels maar worden gerespecteerd.
Overigens is de naam Fuxli gedeponeerd, zodat niet andere wijngebieden ermee aan de haal gaan.

(wordt vervolgd...)

Uitdaging

Als schrijvend wijnliefhebber heb ik een probleem. Ik mag namelijk tot juli dit jaar niet drinken. Je zou het een uitdaging kunnen noemen, maar het is in ieder geval niet niks! Temeer omdat het zo lastig wordt om over wijnen te schrijven. Maar ik heb vannacht een oplossing bedacht. Als een wijn beschreven moet worden, zal ik verwijzen naar andere, betrouwbare bronnen. 
Laten we over een paar dagen maar eens kijken hoe dat gaat. Bijvoorbeeld in mijn nieuwste post over Fuxli, een hippe wijn uit Szekszárd.

Op z'n kop

Het is ruim drie maanden stil geweest op mijn blog. Niet zonder reden. Er is in november lymphoma bij me geconstateerd, lymfeklierkanker dus. Een trage vorm, die goddank uitstekend te behandelen is. Maar mijn leven heeft een tijdje op zijn kop gestaan. Een maand geleden zijn de behandelingen begonnen, en ik doorsta ze gelukkig erg goed. Ik voel me fit, ik voel me prima. Het wordt tijd om het normale leven weer op te pakken. Dat betekent dat ik binnenkort weer terug ben met een nieuwe post over Hongaarse wijnen.

Csutorás - 68 Kékfrankos 2006 (Eger)

Kanonnetje Boem

Praat je over Wijnhuis Csutorás, dan kun je niet om het Hongaarse voetbal heen. Nee, niet dat van nu, maar dat van de jaren vijftig. Tussen 1952 en 1954 werd het Hongaarse voetbalelftal het Gouden Elftal of de Magische Magyaren genoemd. Topscorer was Ferenc Puskás. Deze legendarische voetballer had bijnamen als De Galopperende Majoor, De Voetballende Majoor en Kanonnetje Boem.
In 1952 won Hongarije goud tijdens de Olympische spelen door in de finale Joegoslavië met 2-0 te verslaan. Sensationeel was ook de zege op de immer onoverwinnelijke Engelsen in 1953. De Hongaren wonnen in het Wembley stadion met maar liefst 6-3. Het was het eerste elftal dat de Engelsen op eigen bodem versloeg.

Wie waar wat

Wijnhuis Csutorás is al sinds tachtig jaar een familiebedrijf. De grootvader van de huidige eigenaar raakte in de jaren vijftig bevriend met Ferenc Puskás. Samen openden ze een wijnbar (lees: kroeg) in de Eötvös utca in Budapest, die onder de naam Helvécia nog steeds bestaat.
De familie had zwaar te lijden onder het communisme, waarbij de landonteigeningen tot de lichtere repercussies hoorden. Vanaf 1968 verbeterde de situatie. Vader Csutorás plantte in hetzelfde jaar kékfrankos-druiven aan. De wijn die tegenwoordig van deze stokken komt, draagt de naam 68.
In de jaren negentig kocht de familie de afgenomen percelen terug. In hun wijngaarden vind je tegenwoordig behalve kékfrankos, druiven als leányka, medoc noir, pinot noir, kadarka, zweigelt, blauburger en cabernet franc.

Gouden tijden
Het wijnhuis houdt de gouden voetbalperiode nog steeds in ere. Ferenc Csutorás jr. besloot in 2006 de serie Gouden Elftal te maken. Iedere wijn uit de serie draagt hij op aan de Magische Magyaren. Te beginnen met de topwijn Puskás Ferenc Egri Bikavér Superior. Hierin is de kékfrankos de belangrijkste druif.
De 6:3 is een herinnering aan de legendarische wedstrijd in het Wembley stadion.
De 68 Kékfrankos die we met Mijnheer H proeven, komt van de stokken die in 1968 werden aangeplant. Hij is opgedragen aan Mihály Lantos. De verdediger linksbuiten is op het etiket te zien. 

Proefnotities

Je zou bijna vergeten dat het om de 68 Kékfrankos 2006 begonnen was. De wijn heeft een kruidige neus, met tijm en laurier, verder kersen, drop, tabak en chocolade.
In de smaak veel rijpe, zondoorstoofde kersen, cranberryjam en chocolade. Het hout is subtiel en goed ingebed in het fruit. Een fruitige wijn, elegant, rijpe tannines, verfijnde zuren en een goede balans. Een wat drogende sensatie in de mond, maar Mijnheer H heeft daar geen last van.

Tot slot
We zijn allebei content. Een mooie, fruitige wijn met verfijnde zuren en een goede balans. 
Wat kost deze wijn? 5.600 forint / ongeveer 19,90 euro bij Borkápolna. De prijs vind ik iets aan de hoge kant, Mijnheer H is het daar niet mee eens.

Bikavér-proeverij: proefnotities (2)

Na de gortdroge feiten van de vorige keer is het tijd voor het leuke werk. Proefnotities! We proefden op de Bikavér-proeverij twintig wijnen. Er stonden er weliswaar vijftien op het programma, maar onze presentator Gabriella Mészáros blééf ons verrassen met alweer een toegift. Let wel: we proefden blind. Gezien de uitslag van de avond is het belangrijk om dit te benadrukken.

De vijf mooiste wijnen 
Na afloop telden we de stemmen. Bijna unaniem vonden we dit de vijf mooiste wijnen van de avond:

1. Gróf Buttler - Egri Bikavér Premium - Szarkás tető 2003 - Eger

In de warme geur mooie, rijpe kersen, bramen, karamel en chocolade.
De wijn komt bijna likeurachtig over in de mond. Een volle wijn met kersen, pruimen en chocolade in de smaak. Fluwelig, harmonieus. Top! Alles in deze wijn is op zijn plaats. 

2. St. Andrea - Egri Bikavér Superior - Merengő 2002 - Eger

Geweldig rijpe geuren, met in de uitloop een pietsie stoffigheid.  
Veel rijp fruit in de smaak, met kersenbonbons en wat laurier. 
Een praaaaachtige, rijpe wijn. De tannines zijn wat drogend in de mond. Een schitterende wijn die ondanks zijn leeftijd, staat als een huis. 

3. St. Andrea - Egri Bikavér - Áldás 2008 - Eger

In deze wijn vallen ons onmiddellijk de animale geuren op. Verder ruiken we veel donker en jammig fruit. 
De wijn smaakt zacht, met veel fruit van bramen en bessen, verder wat kruiden en chocolade. Aardig wat tannines, die enigszins aan de tanden plakken. Ondanks dat laatste vinden we dit een mooie, ronde, zachte, warme, harmonieuze wijn.   

4. Orsolya - Hetedhét 2009 - Eger

Een kruidige neus en een zeer warme geur, ook wat natte hond.
De smaak roept meteen associaties op met de kruidige kadarka-druif. We proeven veel rood fruit, kruiden en grappig genoeg ook wat marsepein. Meer dan gemiddelde zuren en ook de tannines zijn meer dan gemiddeld. Een redelijk lange afdronk. Een mooie, slanke, elegante wijn.

5. St. Andrea - Egri Bikavér Superior - Merengő 2006 - Eger

De wijn geurt warm en kruidig, en heeft verder kersenbonbons en pure chocolade in de neus. 
In de smaak zeer fruitig, met pure chocolade en een rokerige toets. 
Mooie zuren, rijpe tannines, elegant, en een lange afdronk. Een mooie balans. Een minpuntje vinden we de wat plakkerige tannines.

Ook het noemen waard 
- Bolyki - Bikavér 2008 - Eger: jong, fruitig, lekkere drinkwijn
- Takler - Szekszárdi Bikavér Reserve 2003 -Szekszárd: neigt naar zoet, een dikke warme wijn, veel drop; een pleaser met wel een beetje teveel hout en drogend in de mond
- Heimann - Franciscus 2008 - Szekszárd: dit was de piraat van de avond. Geen Bikavér, wel een mooie wijn. Een cuvée van 60% cabernet sauvignon en 40% sagrantino. Een prachtige neus. Kruidig, parfumachtig, kokos. Balans, finesse, zeer fraai. In de smaak veel fruit, ietwat jammig, een pepertje. Romig, fluwelig, rijpe tannines, met een tikje teveel hout.

En dan een witte afsluiter die niets met het thema van de avond te maken had.
Spiegelberg - Juhfark 2003 - Somló

In de neus veel mineralen. In de smaak een pietsie banaan en veel mineraliteit. Het fruit is wat zoek na alle jaren. Een wijn die ondanks zijn leeftijd nog redelijk stand houdt.